Een Hondenleven

Diana

CatnDog schreef: 06 dec 2025, 15:18 Dan zou je dus eigenlijk een soort test moeten ontwikkelen. Een test die bepaalde prikkels aanbiedt (licht, geluid) en dan de hond (van een jaar of 1?) scoren op hoe hij/zij deze prikkels verwerkt?
En als honden daar slecht op scoren worden ze uitgesloten van het fokprogramma en ze kunnen ook genetisch worden onderzocht om te zien of er wel degelijk een genetische link is met dit gedrag.

Als eigenaar en fokker ben je toch op de hoogte van dit probleem van je hond? Ik heb sowieso geen fokambities, maar dat zou voor mij absoluut een reden zijn geweest om niet met Mila te fokken. Wat als ze dat inderdaad zou doorgeven aan haar nakomelingen? Ik zou niet willens en wetens pups op de wereld zetten die misschien moeten lijden onder hun aangeboren eigenschappen. En vind maar eens mensen die zo'n pup dan nog willen en niet zeggen: ik zoek wel even verder naar een collie die dit probleem niet heeft. En dat snap ik ook heel goed, want dat heb ik zelf bij Fayah net zo goed gedaan en die optie is er ook gewoon.

Verder genetisch onderzoek gaat er in de toekomst vast wel komen, ik ben ook wel benieuwd of dat nog meer duidelijkheid gaat opleveren en of en hoe dat in het fokprogramma te integreren is, meer dan wat goede fokkers nu al doen (geschikte ouderdieren selecteren die dit probleem niet hebben).
Uit deze thesis blijkt ook dat de rasgebonden problematiek in ieder geval aandacht krijgt en daar wordt ook weer dat moeizame herstellen genoemd:

The dominating causes of fear in collies were non-social fears (such as fear of loud noises, fireworks or gunshots or fear of walking on strange surfaces), or/and that it took a long time for the dog to overcome a fear reaction.

(uit https://stud.epsilon.slu.se/4814/1/janson_am_120920.pdf)
Dus ik verwacht zeker dat er in de toekomst meer onderzoek naar gedaan zal worden.

Diana

EchoMira schreef: 06 dec 2025, 12:11 We weten nu dus nog niet hoe en waarop we "de lijnen moeten uitpluizen.". Sterker nog, het lijkt een slecht idee te zijn om dat te doen. Het is (zoals je inderdaad al zei) eerder een kwestie van een passende opvoeding.

Overgevoeligheid en geluidsgevoeligheid kunnen bijdragen aan het ontstaan van angst. En als er dan ook nog iets misgaat met die verwerking, kom je dus uit bij een hond als Mila.
Het gaat dus denk ik niet om het uitsluiten van collies die aangeboren erg gevoelig en daardoor wellicht sneller angstig/onder de indruk zijn. Als er inderdaad een link zou zijn met het mdr1-gendefect kan dat ook niet, want 70% van de collies is lijder of drager.
Maar je kunt wel kijken of het mogelijk is om honden uit te sluiten waarbij die verwerking misgaat en die dus een abnormale angstreactie hebben. Want dat is een groter probleem dan gevoeliger en daardoor sneller angstig zijn dan gemiddeld, zolang een hond daar wel normaal van kan herstellen en goed in wordt begeleid. Tenzij dat ook bij een te groot deel van de populatie speelt, dan is het zonder outcross niet op te lossen. Dat laatste zou ik sowieso enorm toejuichen, ook los van de hele angstproblematiek.

Diana

Ja, ik denk ook dat het om een atypische verwerking gaat.
Mila was in het algemeen niet een heel angstige hond, zij was helemaal niet voor bijzonder veel dingen bang. Maar áls ze eenmaal wel bang was, dan was het meteen ook hysterische paniek waar ze niet meer uitkwam. Het probleem was dus de mate en vorm van de angst, niet de frequentie ervan.

Diana

Marc schreef: 06 dec 2025, 08:43 Zou er ook een relatie kunnen zijn met epilepsie? Dat denk ik altijd. Maar dat baseer ik puur op gevoel.

In dat Duitse artikel wordt het ook genoemd, bijvoorbeeld:

Tenminste één ding is medisch inmiddels al bewezen, namelijk dat het zonder reden jagen van schaduwen, lichtvlekken of denkbeeldige vliegen - vooral als het vaak wordt herhaald of langdurig voortgezet wordt - een milde voorloper van epilepsie vertegenwoordigt.

Ook worden in dat Duitse artikel stereotype en dwangmatige handelingen beschreven.

Een link tussen epilepsie en abnormaal angstgedrag is al vaker beschreven, zie bijvoorbeeld: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6857470/

Van de prevalentie van epilepsie bij collies (Schotten) zijn geen duidelijke cijfers, maar het ras komt niet in de lijstjes voor van rassen die er het vaakst aan lijden, zoals de border collie. Het wordt wel genoemd als genetische aandoening binnen het ras, maar minder frequent: https://cidd.discoveryspace.ca/breed/co ... mooth.html.
Er zijn aanwijzingen dat ze vaker aan een mildere vorm van epilepsie leiden en dat zou ook weer samenhangen met het MDR1-gendefect (ook wel ABCB-mutatie genoemd): https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10. ... 12.01006.x

Er zou dus een link kunnen zijn tussen het mdr1-gendefect, overgevoeligheid, epilepsie en angst, maar dat is vooralsnog vooral hypothetisch.

Diana

EchoMira schreef: 05 dec 2025, 20:13 Wat moet je uitpluizen?
Over welke genen hebben we het?

Ik weet niet om welke genen het gaat, maar er zijn sterke aanwijzingen dat de angst die binnen het ras voorkomt een genetische component zou hebben, zie o.a.: https://www.asas.org/docs/default-sourc ... f?sfvrsn=2
Als er inderdaad een correlatie is tussen angst en genetica, kun je in bepaalde lijnen dus angst vaker terugzien, terwijl het in andere niet of veel minder speelt.
Andere genen die hiermee in verband worden gebracht zijn DRD2: https://www.karenoverall.com/wp-content ... -noise.pdf

De geluids- en overgevoeligheid zijn ook in verband gebracht met het MDR1-gendefect en een rasgebonden subklinische hypothyreoïdie: https://www.smoothcolliefriends.nl/Docu ... agazin.pdf

De terugkoppel-lus die de concentratie van het stresshormoon cortisol in nauwe afstemming tussen hypofyse en bijnierschors regelt, is bij het MDR1-gendefect verstoord. Dit leidt tot zeer sterke schommelingen van het stresshormoon cortisol, en zelfs bij kleine belastingen tot een sterke opgewondenheid van de hond, die kan oplopen tot paniek en angstaanvallen.

Diana

CatnDog schreef: 05 dec 2025, 19:24 Dat geeft zeker een beter beeld, maar als de angst in heel specifieke situaties opspeelt is ook een wandeling vermoedelijk niet afdoende. Maar, goed. Bij iedere herplaatser zullen er vast wel bepaalde dingen gebeuren die je niet had verwacht op basis van de eerste indruk (en het verhaal van de vorige eigenaar).
Ik denk dat er naast het huiswerk ook veel geluk bij komt kijken. Zo hoorde ik van een vriendin dat haar tante ook een collie had, een oudere bij een fokker (niet een Nederlandse) vandaan, en die klonk stabieler dan haar tante.

Zeker, ik ken ook genoeg mensen die helemaal niks uitgeplozen hebben een gewoon een leuke, stabiele en belastbare collie hebben zonder neuroses en obsessies. Wel geluk, want ik ken ook veel mensen die op die manier een zenuwachtig wrak hebben gekregen.
Dus het is wel iets om in je achterhoofd te houden, dat het een issue is binnen het ras. En dan nog: toen ik eenmaal de manier had gevonden hoe ik dit bij Mila kon oplossen en doorbreken, vond ik het helemaal niet meer zo'n issue, er stonden veel meer heel positieve kwaliteiten tegenover.

Diana

Marc schreef: 05 dec 2025, 19:05 Met een herplaatser wil ik ook wandelen en even kijken hoe de hond is in verschillende situaties. Denk dat je dan best wat kan zien toch? Aaien in huis is bij een Nederlandse herplaatser niet genoeg voor mij. Effe rondje lopen en kijken hoe het gaat buiten

Ja, maar in het geval van een hond als Mila zou je daar waarschijnlijk weinig aan aflezen. Die was bijvoorbeeld qua verkeer bomproof, ze liep altijd los mee want ze luisterde als een trein, ze was niet bang voor mensen, andere honden, normale situaties die je buiten veelal tegenkomt, schrok niet van een scooter die ineens langs scheurde of van sirenes etc. Als iemand dan net vuurwerk zou gaan afsteken, zou het plaatje er alweer heel anders uitzien. Maar je zou wel eerst in een situatie moeten komen waarin die angst überhaupt opspeelde, de rest van de tijd was ze een behoorlijk normale hond, waardoor ze juist veel makkelijker leek dan ze was.

Diana

CatnDog schreef: 05 dec 2025, 14:47 Het zien van de moederhond en de pups zelf is dus niet voldoende om een goede inschatting te kunnen maken. (Tenzij je misschien een super honden kenner aka fluisteraar bent, maar daar schaar ik mezelf dus niet onder.) Het is niet dat ze staan te bibberen in een hoekje.
Dat was trouwens wel het geval met een kitten, een nestgenootje van Kaam. Toen ik haar vast had, zat ze in mijn handen te trillen. Echt een bang poesje. Terwijl Kaam dat helemaal niet had. De keuze was wat dat betreft dus heel makkelijk gemaakt, terwijl ik in eerste instantie een poes zocht en geen kater. Ik heb er geen seconde spijt van gehad.
Je moet voor een betere indruk dan eigenlijk meerdere keren langs gaan en de honden in verschillende settings meemaken. Zoals Marc aangeeft: ik denk dat ik dan eerder voor een volwassen herplaatser (een leuke lookalike) zou gaan.

Het informeren naar de lijnen lijkt mij heel erg moeilijk. Zou een fokker zelf toegeven dat de zus van de moeder panisch is voor het geluid van een pan op het vuur? Of dat de opa overleden is aan een hartaanval n.a.v. een bezoek aan een nieuwe dierenarts?
Als er al reviews op internet zouden staan, vermoed ik ook dat er altijd liefhebbers van het ras zijn die positieve reviews neerzetten en als het broodfokkers zijn worden er vast positieve reviews gekocht om voor de rest to compenseren.

Ik vind dat counter conditioneren de levenskwaliteit van Mila - en van jou zelf - enorm heeft verbeterd. Zelfs als ze zich had teruggetrokken en in een andere kamer was gaan liggen i.p.v. bij de kachel en bij jou en de andere honden, was dat een suboptimaal resultaat geweest. Dat neemt niet weg dat het inderdaad in de aard van het beestje zit; het een aangeboren mentale afwijking is die je liever niet terug ziet in een ras. Ik vind het onbegrijpelijk dat iemand puur op uiterlijk let en met een panische hond door zou willen fokken.

Ik ben ook wel een beetje geschrokken van dit topic. Ik heb bij de keuze van een hondenras getwijfeld tussen de Schotse collie en de groenendaeler. De plus van de Schotse collie leek me de gevoeligheid, maar ik wist niet dat er ook zoveel overgevoeligheid speelde die neigt naar psychopathologie. Dat vind ik wel weer een heel groot minpunt.

Edit: Diana, ben jij om 3 uur/4 uur midden in de nacht op?

Je moet gewoon goed informeren als je een collie overweegt. Ik kan je zo een aantal fokkers in Nederland noemen waar je echt zonder zorgen een pup zou kunnen kopen, die heel goed op karakter en gezondheid letten en ook eerlijk zijn. En dat laatste geldt inderdaad helaas niet voor alle fokkers, zowel qua gedrag als gezondheid wordt er veel onder het tapijt gemoffeld en afgezwakt. Maar dat geldt voor veel rashonden wel.
Ik ken overigens ook genoeg mensen die dat allemaal niet hebben gedaan en gewoon geluk hebben gehad met een leuke pup zonder problemen. Het is absoluut niet zo dat elke collie last heeft van extreme angst, maar het is wel een reëel risico.

Dat geldt overigens ook bij een herplaatser. Dan moet je ook maar vertrouwen op eerlijke info. Bij Mila merkte je als ze in normale doen was echt niets aan haar, je zag pas wat er aan de hand was als ze bang was en dat was dus alleen in specifieke situaties. De rest van de tijd was ze een normale hond die ook niet schrikkeriger was dan andere honden of voor heel veel dingen bang was. Dus hoe zou je dat dan wel meteen zien bij een herplaatser?

Ik was inderdaad heel vroeg wakker vanmorgen (vannacht)!

Ik sta altijd vroeg op, maar dit was voor mijn doen ook extreem.

Diana

CatnDog schreef: 04 dec 2025, 21:07
Smoothie schreef: 04 dec 2025, 20:30 Ik zou dan wel heel zeker willen weten dat er geen angst in de lijn zit.

Zou je dat zelf kunnen zien als je bij een fokker gaat kijken? Pups hebben op jonge leeftijd zo'n relatief angstvrije periode, dus dat lijkt me lastig. Of zie je dat wel terug?
Of moet je meer naar de moederhond kijken?

Vaak nog niet duidelijk aan zulke jonge pups nee, misschien alleen als je ze de schrik van hun leven zou bezorgen

Je moet dus echt naar de ouders en de lijnen kijken.
Bij Mila heb ik me daar niet echt in verdiept, omdat ik toen nog dacht dat het allemaal wel meeviel, de moeder was geen angstige hond, de pups waren blij, open, goed gesocialiseerd en werden goed en liefdevol verzorgd, alle gezondheidstesten waren in orde, dus ik dacht dat het dan wel goed zat. Achteraf bleek wel dat zowel aan moeders- als aan vaderskant angst in de lijnen zat. Maar net zoals bij Mila zelf, was dat aan de moederhond niet te merken zolang ze op dat moment niet bang was. En net zoals Mila was ze geen hond die overal bang voor was, maar een hond die áls ze bang was, ook meteen hysterisch bang was.
Bij Fayah heb ik daar wel heel goed naar gekeken. Ik kende de Amerikaanse lijnen niet zo goed, dus heb informatie ingewonnen bij bevriende fokkers die die lijnen goed kennen. Ik heb beide ouders meermaals gezien, en niet alleen een halfuurtje, maar ook een keer een halve dag. En het startpunt was dus al een fokker die puur en alleen let op gezondheid en karakter, om gezonde en geschikte huishonden te fokken met een stabiel en gematigd karakter, geen show- of werklijnen waarbij de focus toch vaak anders ligt. Bij Fayah heeft dat ook precies uitgepakt zoals ik had gehoopt.

Diana

EchoMira schreef: 04 dec 2025, 21:16
Diana schreef: 04 dec 2025, 14:02 Het is geen foefje.
Als je een doodsbange door haar ras gemankeerde hond wil managen is alles een foefje.

Negatieve emoties negeren is ook niet bepaald een nieuwe aanpak.
Het gaat er niet om of je niet snap dat ze zielig is. Het gaat er om dat ze alleen op haar eigen poten kan staan. Niet op de jouwe.

Angst stopt bij duidelijkheid en en duidelijkheid creeert de belever per definitie zelf.
Ook met koek en klankschalen komt het terug op wat de hond zelf snapt. Dat is het enige.
Het Enige.

Als er geen benul onder zit lukt dat allemaal niet.
En door het te koppelen aan het ras maak je het aangeboren. Dus dan is het een letterlijke hersenafwijking. En daarom geloof ik niet in counter conditioning volksdansen en blokfluiten.

Het is een zieke hond toch?

Counter conditioneren richt zich op het neutraliseren van de prikkel die de angst veroorzaakt. Als die prikkel geen angst meer opwekt, valt de hele gedragsketen die erop volgt ook weg.
Bij een hond die abnormaal met angst omgaat, is er dus geen probleem zolang die hond geen heftige angst ervaart.
Dat verandert inderdaad niet de aard van het beestje. Je hebt niet opeens een hond die wel normaal belastbaar is op dat vlak. Maar je kunt wel voorkomen dat zo'n angstreactie snel van kwaad tot erger gaat door heel snel in te grijpen zodra angsten ontstaan.
Mila was niet leerbaar meer als ze eenmaal bang was.
Counter conditioneren doe je op momenten dat de hond niet bang is en nog wel leerbaar is.
En zolang zij geen angst ervoer, was zij een compleet normale hond die je echt alles kon leren.
Ze was ook geen hond die voor heel veel dingen bang was. Maar als ze eenmaal wél ergens bang voor was, dan was het al snel volledige hysterie.

Diana

Het is geen foefje. Counter conditioneren is een heel bekende en veelgebruikte methode uit de gedragstherapie die met name bij angst veel ingezet wordt, en met veel succes.
Een andere setting lijkt me een nogal verregaande oplossing voor een hond met een specifieke angst die in 3 dagen op te lossen was, mits ik er op tijd mee aan de slag ging om te voorkomen dat het echte paniek en hysterie werd. In een andere setting was er hoogstwaarschijnlijk vroeg of laat wel een keer iets anders opgedoken waarop ze hetzelfde had gereageerd.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 22:26 Dus voor jou zou dit voorbeeld meer vallen in de categorie 'je hoeft niet overal iets mee' en je zou vertrouwen op de zelfredzaamheid van de hond. Er verder geen project van maken.

Gevolg is dan waarschijnlijk wel dat ze niet bij je in de kamer zou komen liggen, maar verderop.

Nee, het gevolg was dan dat ze steeds banger en hysterischer werd. Als ze in een andere kamer zou gaan liggen en er op die manier vanzelf aan was gewend, had ik dat prima gevonden. Maar dat was helaas niet de manier waarop zij met angst omging, dat was obsessief, alles overheersend, iets waar ze in bleef hangen en wat al snel buiten alle proporties groeide en zij kon zichzelf dan niet kalmeren en ik ook niet. Het was geen normale reactie. Ze kon wel normaal herstellen van schrik, het was absoluut niet zo dat ze overal met angst op reageerde, maar als iets eenmaal wel in die categorie viel en ze herstelde niet zelf, dan kon iets kleins tot een heel grote angst uitgroeien. In haar hele bijna 15-jaar durende leven is het een keer of 4-5 gebeurd dat ze van zoiets kleins en normaals in een extreme angstreactie schoot, dus dat was zeker niet aan de lopende band aan de orde.
Door die hele angstprikkel te neutraliseren, kon die cyclus wel snel doorbroken worden. En hoe eerder ik erbij was, hoe makkelijker en sneller dat ging. Met een diepgewortelde en heftigere angst als die voor vuurwerk was dat lastiger, maar is het uiteindelijk met dezelfde methode ook gelukt om haar volledig van die vuurwerkangst af te helpen.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 19:57
Diana schreef: 03 dec 2025, 19:48 Nee, ze generaliseerde juist véél te goed en ging als ik er niet meteen een stokje voor stak álles in verband brengen met die angstige situatie en dat werd dan ook allemaal eng. Dat kon echt een puzzel zijn soms. Mijn gaskachel maakt bijvoorbeeld ongeveer 10 minuten na het uitzetten een harde tik. Daar was ze bang voor, maar ik had niet in de gaten waar ze op reageerde, en ondertussen breidde die angst zich dan uit naar alles wat eraan voorafging (kachel uitzetten, tandenpoetsen voor het slapengaan, lichten uitdoen, noem maar op) en werd ze daar al helemaal nerveus van. Dat werden allemaal voorspellers van dat enge geluid. Pas toen ik in de gaten had dat het door die tik van de kachel kwam, kon ik er iets aan doen.
Als ze eenmaal iets echt niet meer eng vond, dus er echt 100% ontspannen mee was zoals een hond die er nooit bang voor was geweest, was ze ook totaal over die angst heen en dan was het hele fenomeen brug met kieren dus geen probleem meer, nooit meer, ook totaal nieuwe bruggen met kieren niet.
Hoe heb je het tikken van de gaskachel opgelost/aangepakt? En dan bedoel ik niet: de kachel repareren.

Haha, die kachel was ook niet kapot en tikt nog steeds na het uitzetten. En elke keer als ik die tik hoor, denk ik aan Mila.

Dat heb ik opgelost met counter conditioneren, dat werkte vaak bij Mila erg goed voor dat soort heel gerichte angsten. Zelf met een metalen voorwerp een zacht tikje op de kachel geven - ik moest haar wel duidelijk aankondigen dat we iets gingen doen dan, zoiets moest voor haar niet uit het niets komen - om het geluid enigszins na te bootsen, meteen een hand snoep door de kamer en dat 1 of 2 keer herhalen. Dag erna nog eens, met een iets harder tikje en een paar keer herhalen, dag 3 nog een iets harder tikje. Dag 4 proef op de som met de kachel weer aan en de echte tik, weer een hand snoep door de kamer, dat nog een paar keer herhaald de dagen erna en het was opgelost en het is ook nooit meer teruggekomen.
Toen ik eenmaal wist hoe ik dat soort dingen in een vroeg stadium kon doorbreken, als het nog niet in de buurt van totale paniek zat (dan is counter conditioneren veel lastiger want is er geen oog voor eten of spelen), was het eigenlijk altijd ook weer zo opgelost.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 19:33
Diana schreef: 03 dec 2025, 19:27
Nou, op een gegeven moment weet je wel wat werkt en zoals gezegd namen die angsten dan ook in het algemeen af. Dus door aan bepaalde dingen te werken, werd ze ook op andere vlakken in het algemeen minder angstig en durfde ze meer.
Het klink zo allemaal misschien heel heftig, maar zo heb ik het niet echt ervaren, omdat het bij haar om heel specifieke dingen ging. Die angst voor vuurwerk en knallen was het heftigst, de andere dingen kwamen we zeker niet dagelijks tegen of daar waren we al een heel eind mee gevorderd, zoals die hoogtevrees. En bij bijvoorbeeld die bruggen met kieren erin waar ze niet overheen durfde, was dat opgelost toen het bij één brug was opgelost. Dan waren bruggen met kieren gewoon niet meer eng en dat gold dan voor alle bruggen met kieren. Net zo met 'enge vloeren': toen ze er één had overwonnen, was de rest ook nooit meer een probleem.
O, dat scheelt al enorm. Ik zou verwachten dat ze moeite zou hebben met generaliseren, aangezien honden daar in het algemeen niet zo goed in zijn. Denkend aan een pup niet alleen oefeningen laten leren in huis of in de tuin, maar ook op andere plekken. Maar bij angsten zal het wel anders werken.

Nee, ze generaliseerde juist véél te goed en ging als ik er niet meteen een stokje voor stak álles in verband brengen met die angstige situatie en dat werd dan ook allemaal eng. Dat kon echt een puzzel zijn soms. Mijn gaskachel maakt bijvoorbeeld ongeveer 10 minuten na het uitzetten een harde tik. Daar was ze bang voor, maar ik had niet in de gaten waar ze op reageerde, en ondertussen breidde die angst zich dan uit naar alles wat eraan voorafging (kachel uitzetten, tandenpoetsen voor het slapengaan, lichten uitdoen, noem maar op) en werd ze daar al helemaal nerveus van. Dat werden allemaal voorspellers van dat enge geluid. Pas toen ik in de gaten had dat het door die tik van de kachel kwam, kon ik er iets aan doen.
Als ze eenmaal iets echt niet meer eng vond, dus er echt 100% ontspannen mee was zoals een hond die er nooit bang voor was geweest, was ze ook totaal over die angst heen en dan was het hele fenomeen brug met kieren dus geen probleem meer, nooit meer, ook totaal nieuwe bruggen met kieren niet.

Diana

Nanna schreef: 03 dec 2025, 19:19 Ik heb dan Glenn gehad en deze twee regelmatig te logeren.
Ik herken dat allemaal helemaal niet hoor. Ja, ze waren te lui dat ze de dag aankeken maar echt angst, nee. Alleen wel voor vuurwerk maar dat is bij een Collie standaard.

Nee, gelukkig hebben lang niet alle collies er last van of in die mate last van. Maar je hoeft maar op een willekeurige Facebookgroep over collies te kijken om veel van dit soort verhalen tegen te komen, of het nou een Nederlandse, internationale, Amerikaanse of Spaanse groep is. Het komt te vaak voor om het een uitzondering te noemen.
Collies die op show niet op de gladde vloer durven lopen, collies die panisch bang zijn van harde geluiden, collies die heel bang zijn in de auto, collies die zo bang zijn bij de trimmer dat ze ter plekke (letterlijk

) dood neervallen, collies die niet naar buiten durven of juist niet naar binnen, of alleen achterstevoren de gang door durven lopen ... ik zie echt wel veel angstpatiënten.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 19:09
Diana schreef: 03 dec 2025, 15:31 Mijn observatie op die clubdag was juist helemaal niet dat eigenaren te veel in die angst meegingen, in tegendeel: de meesten schaamden zich een beetje, dus sommigen begonnen wat aan de lijn te rukken of trokken hun collie met grof geweld zo'n obstakel op, en anderen probeerden de collie aan te moedigen of het weg te lachen met 'kom op joh, stel je niet zo aan!'. Ik had zelf inmiddels natuurlijk al lang ondervonden dat dat allemaal niet werkt bij een collie die bang is.
Mila rustig begeleiden als ze iets eng vond door negeren van de angst en zelf gewoon kalm blijven en laten zien dat het niet eng was, haar aanmoedigen, forceren of het gewoon rustig samen doen, zodat ze wel zou ondervinden dat het niet eng was en ze na een aantal keer wel over haar angst heen zou zijn, of iets samen met andere honden doen die totaal geen angst hadden: dat had allemaal juist een heel averechts effect, daar werd ze alleen maar steeds banger door. En een hond in paniek ziet of hoort niets meer, die zit in een soort angstcocon, dus dan maakt het al helemaal niets meer uit wat je zelf doet.
Mila ging pas vooruitgang boeken toen ik die angst juist wél serieus ging nemen en de aandacht er echt op ging richten. En daar in ministapjes echt aan ging werken en aan alles dat ze aan die angsten verbond. Daardoor werd ze ook in het algemeen stukken zelfzekerder, waardoor het overwinnen van andere angsten ook weer makkelijker ging en er ook minder snel nieuwe angsten bij kwamen.
Dus eigenlijk moet je dan wel meegaan in de angst, in de zin van 'meedenken'. En dat bij ieder klein dingetje waar de hond tegenaan loopt opnieuw. Op het tempo van de hond. Vereist ieder dingetje dezelfde benadering of moet dat ook iedere keer weer anders? Het klinkt als iets waar je heel veel geduld en tolerantie voor zou moeten opbrengen (zoiets als samenleven met iemand met smetvrees/OCD).

Nou, op een gegeven moment weet je wel wat werkt en zoals gezegd namen die angsten dan ook in het algemeen af. Dus door aan bepaalde dingen te werken, werd ze ook op andere vlakken in het algemeen minder angstig en durfde ze meer.
Het klink zo allemaal misschien heel heftig, maar zo heb ik het niet echt ervaren, omdat het bij haar om heel specifieke dingen ging. Die angst voor vuurwerk en knallen was het heftigst, de andere dingen kwamen we zeker niet dagelijks tegen of daar waren we al een heel eind mee gevorderd, zoals die hoogtevrees. En bij bijvoorbeeld die bruggen met kieren erin waar ze niet overheen durfde, was dat opgelost toen het bij één brug was opgelost. Dan waren bruggen met kieren gewoon niet meer eng en dat gold dan voor alle bruggen met kieren. Net zo met 'enge vloeren': toen ze er één had overwonnen, was de rest ook nooit meer een probleem.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 14:51 Die durfde dus niet onder een viaduct door waar een trein overheen rijdt. Zeno vond het de eerste keer misschien spannend, maar hij liep wel gewoon mee (ging niet in de ankers of bibberen of iets dergelijks). De tweede keer merkte hij het nog wel op en derde keer lette hij er helemaal niet meer op. Dat vind ik zelf een gezonde manier om met een nieuwe situatie om te gaan. Maar die collie was een half jaar later nog steeds bang.

En dat is inderdaad een gezonde manier om met angst om te gaan en voor een normale hond werkt die aanpak meestal ook prima. Bij mijn andere honden is dat ook zo. Maar voor een niet-normaal reagerende hond werkt een doorsnee aanpak vaak dus niet.

Meestal is wat jij beschrijft precies het eerste wat eigenaren doen en is dat juist wat de angst heel erg heeft verergerd.
Om dat voorbeeld van dat viaduct te noemen: als ik daar met Mila drie keer rustig onderdoor was gewandeld terwijl zij het eng vond, was ze na drie keer óók bang voor het geluid van treinen, voor alles dat rammelde, voor grote, hoge ruimtes, voor de hele weg rondom het viaduct en alles wat ze daar in de buurt had gezien of gehoord, en nog tien keer zo bang als voorheen onder dat viaduct zelf.

Fayah moest laatst over een open, hoge metalen brug lopen en dat vond ze best eng. Daar zijn we gewoon rustig samen overheen gelopen, ik heb haar ook niet beloond of zo omdat het dan juist voor haar kan 'bevestigen' dat het iets engs is, en op de terugweg toen we weer bij die brug kwamen, vond ze het nauwelijks nog spannend. Dat is dus wat voor mij onder normaal valt: een hond mag best eens iets eng vinden en hoeft echt niet overal zonder twijfel maar voluit in te gaan, maar het dan een keer zonder druk en rustig doen, merken dat er niets engs gebeurt en dan is de spanning er wel grotendeels af. Bij al mijn honden werkt dat meestal prima, maar bij Mila werkte dat dus alleen maar averechts.

Diana

Frootje schreef: 03 dec 2025, 14:41 Mooie hond inderdaad!

Aloy is geen Whippet en geen Collie, maar wel een geluidsgevoelige hond met een goed gevoel voor drama, maar in vergelijking met de Schotse Collie die ik kende is dat verschil inderdaad heel groot. Aloy reageert vrij snel op geluid door te schrikken, maar dan draait ze zich ernaar om, bekijkt ze het en vervolgens schudt ze zich uit en gaat ze door met haar leven. Die Schotse Collie die ik kende wilde alleen maar in blinde paniek weg, liet het vervolgens gewoon ook totaal niet meer los en bleef zichzelf opnaaien (wat Diana ook beschrijft over Mila) ook bij het inmiddels allang ontbreken van de geluidsprikkel. Dat was wel echt heftig. Het is ook wel een van de redenen waarom ik wat terughoudend zou zijn om voor een Schotse Collie te kiezen, ondanks het feit dat ik het wel enorm leuke honden vind. Maar goed, er zullen vast ook lijnen te vinden zijn waarin het niet zo erg is.

Gelukkig zijn er ook meer dan genoeg lijnen waar dit helemaal niet in zit hoor, Fayah heeft dat bijvoorbeeld echt niet. Ze kan heus wel af en toe schrikken of iets eng vinden, maar raakt niet in paniek, blijft bereikbaar, is makkelijk te kalmeren en blijft er helemaal niet in hangen.
Dat was vooral wat het bij Mila zo frustrerend maakte, dat ik het gevoel had dat ik haar helemaal niet kon helpen op zo'n moment, ze was er dan zó van overtuigd dat ze in levensgevaar was, dat ze echt op geen enkele manier op andere gedachten te brengen was en het maakte eigenlijk geen bal uit wat ik deed of hoe ik me gedroeg. Pas toen ik me echt realiseerde dat voor haar die angsten heel reëel waren en dat ze niet over zouden gaan door ze een beetje weg te wuiven of haar over haar grenzen te laten gaan, en dat ze er dus ook niet vanzelf overheen zou komen (want je denkt misschien bij sommige dingen dat het een fase is waar ze even doorheen moet of dat het na een paar keer doen wel overgaat), konden we het structureel oplossen. Uiteindelijk is zij toch een behoorlijk stabiele hond geworden die niet eens meer opkeek van vuurwerk en knallen, overal op en overheen durfde te lopen zonder twijfel, die ik overal probleemloos mee naartoe kon nemen en die ook in bijvoorbeeld een drukke stad totaal nergens bang van was. Dus het is zeker niet hopeloos, maar het komt bij zulke collies zelden of misschien wel helemaal nooit vanzelf wel goed.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 14:51
Diana schreef: 03 dec 2025, 13:59 Ja, ik denk vooral de combinatie van overgevoeligheid en angst.
Dat zie je terug in allerlei verschillende lijnen, zowel Engelse als Amerikaanse, en is dus iets wat echt in het ras zit. Lang niet alle collies hebben dat, maar het komt wel echt relatief veel voor, en dan ook in een mate en frequentie dat het zowel voor de hond als voor de eigenaar echt een structureel, (bijna) dagelijks probleem is.

Op een clubdag werd Mila al een 'bijzonder moedige collie' genoemd omdat zij zonder problemen op en over allerlei obstakels klom De meeste andere collies kwamen niet verder dan aan de objecten snuffelen, er één pootje op zetten of er bibberend opstaan.
En Mila was dus totáál niet moedig, maar met haar ben ik dat soort dingen wel meteen gaan oefenen toen ze als pup de stoeprand al eng hoog vond. Als je daar dus niets mee doet, zijn het ook geen angsten waar ze vanzelf wel overheen groeien of zo, meestal worden ze juist alleen maar erger.
En dat vind ik dus eigenlijk heel erg sneu. Je bent mijns inziens als baasje echt verplicht om daar wat mee te doen en zo'n hond dus niet maar te lopen bevestigen in zijn/haar angst. 'O, vind je dat eng? Dan doen we het niet, hoor.' Dan kom je waarschijnlijk nergens. Ik kende een collie, ongeveer even oud als Zeno. Die durfde dus niet onder een viaduct door waar een trein overheen rijdt. Zeno vond het de eerste keer misschien spannend, maar hij liep wel gewoon mee (ging niet in de ankers of bibberen of iets dergelijks). De tweede keer merkte hij het nog wel op en derde keer lette hij er helemaal niet meer op. Dat vind ik zelf een gezonde manier om met een nieuwe situatie om te gaan. Maar die collie was een half jaar later nog steeds bang.
Ik krijg de indruk dat de baasjes van de collies van de clubdag de overgevoeligheid van hun collie teveel tegemoet komen en er zelf in mee gaan. Dat lijkt me niet productief.

Mijn observatie op die clubdag was juist helemaal niet dat eigenaren te veel in die angst meegingen, in tegendeel: de meesten schaamden zich een beetje, dus sommigen begonnen wat aan de lijn te rukken of trokken hun collie met grof geweld zo'n obstakel op, en anderen probeerden de collie aan te moedigen of het weg te lachen met 'kom op joh, stel je niet zo aan!'. Ik had zelf inmiddels natuurlijk al lang ondervonden dat dat allemaal niet werkt bij een collie die bang is.

Mila rustig begeleiden als ze iets eng vond door negeren van de angst en zelf gewoon kalm blijven en laten zien dat het niet eng was, haar aanmoedigen, forceren of het gewoon rustig samen doen, zodat ze wel zou ondervinden dat het niet eng was en ze na een aantal keer wel over haar angst heen zou zijn, of iets samen met andere honden doen die totaal geen angst hadden: dat had allemaal juist een heel averechts effect, daar werd ze alleen maar steeds banger door. En een hond in paniek ziet of hoort niets meer, die zit in een soort angstcocon, dus dan maakt het al helemaal niets meer uit wat je zelf doet.
Mila ging pas vooruitgang boeken toen ik die angst juist wél serieus ging nemen en de aandacht er echt op ging richten. En daar in ministapjes echt aan ging werken en aan alles dat ze aan die angsten verbond. Daardoor werd ze ook in het algemeen stukken zelfzekerder, waardoor het overwinnen van andere angsten ook weer makkelijker ging en er ook minder snel nieuwe angsten bij kwamen.

Diana

CatnDog schreef: 03 dec 2025, 13:02 Dus als ik het goed begrijp gaat het bij het woord mentaal niet zozeer om gevoeligheid, dat zijn de whippets en de collies allebei, maar om overgevoeligheid.
Dat er extreem gereageerd wordt op zaken waar niet zodanig op gereageerd hoeft te worden. Waarvan angst de basis is en het kan doorslaan in onstabiliteit.

Ja, ik denk vooral de combinatie van overgevoeligheid en angst.
Dat zie je terug in allerlei verschillende lijnen, zowel Engelse als Amerikaanse, en is dus iets wat echt in het ras zit. Lang niet alle collies hebben dat, maar het komt wel echt relatief veel voor, en dan ook in een mate en frequentie dat het zowel voor de hond als voor de eigenaar echt een structureel, (bijna) dagelijks probleem is.

Op een clubdag werd Mila al een 'bijzonder moedige collie' genoemd omdat zij zonder problemen op en over allerlei obstakels klom

De meeste andere collies kwamen niet verder dan aan de objecten snuffelen, er één pootje op zetten of er bibberend opstaan.
En Mila was dus totáál niet moedig, maar met haar ben ik dat soort dingen wel meteen gaan oefenen toen ze als pup de stoeprand al eng hoog vond. Als je daar dus niets mee doet, zijn het ook geen angsten waar ze vanzelf wel overheen groeien of zo, meestal worden ze juist alleen maar erger.

Diana

Marc schreef: 03 dec 2025, 10:02 Precies dat Diana. En dat hebben whippets zover ik weet helemaal niet. Als een collie zich gaat focussen op geluiden of bewegingen komen ze er soms helemaal niet meer uit. Schaduw jagen en krabben naar licht is ook echt typisch iets voor collies. En ze daar weer uit krijgen vraagt nogal wat inzicht en werk.

Ik kende een collie die zodra ze even genegeerd werd ging zoeken naar een straaltje zon om daar dan echt totaal op door te draaien. Hijgen, stressen, krabben en uiteindelijk ook bijten naar mensen die haar wilden stoppen. Die hond is ingeslapen. Was geen land meer mee te bezeilen. Was overigens een bordercollie. En de hond woonde midden in de natuur op een woonboot bij iemand die altijd thuis was. Nog een hond had en de honden liepen altijd vrij rond en werden ontzettend veel uitgelaten en mee gespeeld. Die bordercollie was echt neurologisch niet in orde want een schaduw of een lichtstraaltje op de vloer. Een glimmertje in de voerbak. Whatever. Reden om helemaal gek te worden.

Klopt, op zulke momenten was Mila totáál niet bereikbaar. Het maakte niet uit wat ik zei of deed, ze werd dan totaal opgeslokt door haar eigen angst en paniek. En deed dan ook echt heel rare dingen, zoals in de boekenkast proberen te klimmen, in de kleinste gaatjes proberen te kruipen, op mijn hoofd willen klimmen, allerlei dwangmatig gedrag. Dat haar ook niet hielp, want zat ze eenmaal in dat kleine gaatje of in mijn nek, dan werd ze daar ook niet kalmer van. Ze probeerde fysiek te ontsnappen aan haar angst waaruit geen ontsnappen mogelijk was, want die angst zat in haar hoofd. Dat kon ik wel fysiek doorbreken omdat zij in zulke situaties nooit agressief werd, maar dat kalmeerde haar niet, want zodra ik haar dan losliet begon het gewoon van voren af aan.
Doordat ik die buitenproportionele angst uiteindelijk wel kon verminderen met counter conditioneren, raakte ze ook veel minder in paniek, werd ze steeds bereikbaarder en pas toen kon ik haar leren wat ze wél kon doen als ze bang was om zichzelf niet helemaal over haar toeren te maken.

Gevoeligheid is ook iets anders dan angst. Bij Mila (en bij veel collies) speelden beide, maar dat is bijvoorbeeld bij Fayah en Arlo niet aan de orde. Die zijn wel gevoelig, maar niet snel bang, of in ieder geval zeker niet in die mate waarin Mila bang kon zijn, dat is echt heel anders.

Diana

Die gevoeligheid van een collie vind ik ook wel echt van een andere orde dan bij een windhond.
Mila was zo'n typische óvergevoelige, labiele collie. Gevoeligheid in combinatie met angst en weinig herstelvermogen, wat tot totale paniek en serieuze zenuwinzinkingen kon leiden. Maar toen ik wist hoe ik ermee om moest gaan, bleek het allemaal wel weg te trainen. Natuurlijk verander je daarmee niet de aard van het beestje, maar doordat haar angst steeds meer afnam, namen ook die buitenproportionele reacties enorm af. Daar is wel veel werk in gaan zitten, maar in de loop van haar leven is ze over al die angsten heen gekomen. En doordat ze steeds zelfzekerder en relaxter werd, ontstonden nieuwe angsten ook veel minder snel. Al moest ik er wel alert op blijven en het direct doorbreken als ik het zag ontstaan, want anders kon het bij haar heel snel van kwaad tot erger gaan.

Fayah is ook gevoelig, maar heeft een veel stabielere aard, een veel beter herstelvermogen en geen angstige inborst. Die herstelt op een normale manier, blijft niet in angst hangen en maakt zichzelf niet alsmaar meer in paniek zoals Mila dat wel deed. Ze is ook niet bang voor knallen en vuurwerk, ze is eigenlijk sowieso niet snel bang. Ze is wel alert op geluiden en zeer opmerkzaam, maar dat resulteert bij haar niet in angst.

Als ik dat vergelijk met bijvoorbeeld Arlo: die is totaal niet gevoelig voor geluiden en voor allerlei subtiliteiten zoals een verschuivende voerbak, een wiebelend oppervlak of een klapperend poortje; typisch van die dingen waar mijn collies wel op reageren. En hij is ook niet angstig aangelegd, dus als hij al eens ergens van schrikt, is er 10 seconden later niets meer aan de hand.
Wat ze gemeen hebben qua gevoeligheid, is dat ze aan een heel subtiel signaal van mij genoeg hebben om ze te sturen, ze pikken dat soort dingen feilloos op; een wenkbrauw optrekken is doorgaans genoeg om ze op andere gedachten te brengen en iets als je stem verheffen is echt niet nodig, ze reageren al op een licht strengere ondertoon dan normaal. Ook in de communicatie met andere honden zijn ze subtiel en opmerkzaam, ze zijn verfijnd qua omgangsvormen en bedachtzaam.

Diana

CatnDog schreef: 02 dec 2025, 23:16 Dat is echt een prachtige foto van Fayah
Qua kleur ben ik dol op zwart, maar bij een Schotse collie zou ik denk ik voor sable gaan. Ik weet niet goed waarom.

De vacht lijkt me geen probleem. Ik verwacht niet zo'n heel groot verschil met een groenendaeler?

Nee, de vachten van Mila en Fayah niet, maar die hebben/hadden ook een redelijk bescheiden vacht voor een collie.
Fayah heeft een iets bewerkelijkere vacht door een andere vachtstructuur waardoor ze wat sneller klitten heeft. Mila kon ik prima 2 weken niet borstelen of kammen en dan had ze nog steeds geen klitten; dat kan bij Fayah echt niet. Maar als je het gewoon bijhoudt, is het echt geen uren werk per week, ik besteed er ongeveer een halfuur per week aan en iets meer tijdens de rui.

Het wordt een ander verhaal met zo'n soort vacht

Maar als je dat niet wilt, neem je dus geen collie die uit lijnen met van die enorme plofvachten komt.
Gelukkig begint dat ook steeds meer uit de mode te raken.

Diana

CatnDog schreef: 02 dec 2025, 15:59 Ik heb ook een zwak voor Schotse collies. Glenn was echt een prachtige verschijning. Maar Mila en Fayah van Diana ook. Mila met haar knijpoogjes. Ik kan dat echt niet weerstaan. Veeg mij maar op.

Eigenlijk viel het met die knijpoogjes bij Mila heel erg mee als ze niet tegen de felle Spaanse zon in hoefde te kijken

Fayah is van een heel ander type (combi Engelse-Amerikaanse lijn, geen showlijnen)

Ik vond zelf Mila van een iets mooier type omdat ze sportiever en lichter was gebouwd. Fayah heeft een veel grovere bouw en plomper lichaam, dat vind ik persoonlijk minder mooi. Maar ik heb haar dan ook totaal niet gekozen vanwege uiterlijk en alleen naar gezondheid en karakter gekeken, net als bij Mila trouwens.

Een Hondenleven

forum over honden

Er zijn 24 resultaten gevonden

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog

Re: De echte mooie Schotse collies bestaan nog